ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2013.

Αυτές τις ημέρες ο ορθόδοξος χριστιανικός κόσμος καλείται να ζήσει για άλλη μια φορά αληθινά το μεγάλο γεγονός της σωτηρίας και της λυτρώσεως των ανθρώπων και του κόσμου από τα δεινά των κακών και του διαβόλου. Καλείται να δεχθεί το μυστήριο της ενσάρκου οικονομίας και να γεμίσει με θεία χάρη και ευλογία.

Οι Άγιοι Πατέρες μας καλούν να ανοίξουμε τα μάτια της καρδιάς και να μελετήσουμε το μεγάλο αυτό μυστήριο, που κυριολεκτικά άλλαξε τη μορφή του κόσμου.
Ποιος είναι ο σκοπός της ενανθρωπήσεως του Κυρίου; Όλη η διδασκαλία των Πατέρων, για την ενανθρώπηση του Κυρίου περιέχεται στη φράση του Μεγάλου Αθανασίου : «Ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο, ἵνα τόν ἄνθρωπο δεκτικόν θεότητος ποιῆσῃ». Ο Χριστός δεν ήρθε στη γη, για να μας φέρει απλά μια νέα διδασκαλία, αλλά να μεταδώσει σε μας τη θεία ζωή, τη ζωή του Θεού. Να μας κάνει μετόχους της Θείας Ζωής κατά χάρη. Ο Θεός γίνεται άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος Θεός κατά χάρη. Αυτό είναι το κεντρικό και ουσιώδες νόημα της μεγάλης αυτής και σημαντικής γιορτής.
Πριν από τη γέννηση του Ιησού Χριστού ο κόσμος ζούσε στο σκοτάδι της απιστίας και της ειδωλολατρίας με φωτεινές εξαιρέσεις.
Η απομάκρυνση των ανθρώπων από το Δημιουργό του, είχε δυσάρεστες συνέπειες στη ζωή του. Όμως ο Θεός δεν εγκατέλειψε το πλάσμα του.
Στον κατάλληλο χρόνο στέλνει στη γη το μονογενή του Υιό, για να σώσει τον κόσμο και τον άνθρωπο. «Ὁ Θεός ἐπί γῆς ὤφθη καί τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη» (Βαρούχ γ' 38). Ο αόρατος γίνεται ορατός, ο απρόσιτος γίνεται προσιτός, ο Θεός είναι μαζί με τους ανθρώπους. Μέγα και παράδοξον το μυστήριον. Ήλθε στη γη όχι όπως αυτός μπορούσε, αλλά όπως εμείς μπορούσαμε να τον δούμε και να τον καταλάβουμε. Γι' αυτό έγινε άνθρωπος με σάρκα για να επικοινωνήσει καλύτερα με μας. Ο Ιερός Χρυσόστομος τονίζει χαρακτηριστικά : «Πώς έγινε τούτο το εκπληκτικό και αξιοθαύμαστο; Όπως ένας βασιλιάς βγάζει τη βασιλική στολή και σαν απλός στρατιώτης ρίχνεται στη μάχη, για να μην αναγνωρισθεί από τον εχθρό και έτσι πετύχει τη νίκη, έτσι κι ο Χριστός ήρθε με ανθρώπινη μορφή, για να μην αναγνωρισθεί και αποφύγει ο εχθρός τη σύγκρουση μαζί του, αλλά και για να μη φοβίσει τους ανθρώπους, γιατί ήρθε για να τους σώσει και λυτρώσει». Τελικά μια είναι η ουσιαστική εξήγηση της ενανθρωπήσεως του Κυρίου, η αγάπη του Θεού. Ο Απόστολος Παύλος διατυπώνει πολύ καθαρά αυτή την εξήγηση. «Δια την πολλήν αγάπην, ην ηγάπησεν ημάς», «έκλινεν ουρανούς και κατέβη» . Μαζί με το μεγάλο Απόστολο κάθε πιστός βλέπει πίσω από το ιστορικό και κοσμοσωτήριο γεγονός της γεννήσεως του Κυρίου τη μεγάλη αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Αγάπη που έφθασε μέχρι το Σταυρό. Περιμένουμε τη μεγάλη γιορτή της γεννήσεως. Και ο Υιός του Θεού αναμένει την ανταπόκριση της δικής μας αγάπης. Μας αγάπησε, να τον αγαπήσουμε κι εμείς. Να του ανοίξουμε την καρδιά και τη ζωή μας. Να συνδεθούμε μαζί του. Είναι ασφαλώς η μεγαλύτερη δωρεά του Κυρίου Ιησού. Τα φετινά Χριστούγεννα ας είναι η απαρχή μιας νέας ζωής γεμάτη από τη Χάρη και την ευλογία του Θεού.
Καλά Χριστούγεννα και ευτυχισμένο το νέο έτος 2014.

Ο πρόεδρος του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου
† ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ
ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑΚΗΣ.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΕΟΡΤΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 15/12/2013 ΕΝΟΡΙΑΣ ΑΓΧΙΑΛΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.

KΕ' ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΙΣ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΝ ΔΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΑΣ

ΕΛ­ΛΗ­ΝΙ­ΚΗ ΔΗ­ΜΟ­ΚΡΑ­ΤΙ­Α
Η Ι­Ε­ΡΑ ΣΥ­ΝΟΔΟΣ
ΤΗΣ ΕΚ­Κ­ΛΗ­ΣΙ­ΑΣ ΤΗΣ ΕΛ­ΛΑ­ΔΟΣ

ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

 (Βόλος, 4 ἕως 6-11-2013)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ

Ἡ ΚΕ' Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη Ἐντεταλμένων Ὀρθο­δό­ξων Ἐκκλη­σιῶν καί Ἱερῶν Μητροπόλεων γιά θέματα αἱρέ­σεων καί παραθρησκείας, πού πραγμα­τοποιήθηκε, ὑπό τήν αἰγίδα τοῦ Μακαριω­τά­του Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί Πάσης Ἑλ­λάδος κ. Ἱερωνύμου, στό Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας στά Μελισσιάτικα Βόλου, ἀπό 4 ἕως 6.11.2013, μέ τή φιλόξενη φροντίδα τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνατίου καί ὑπό τήν προεδρίαν τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ἀνθίμου, Προέδρου τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπί τῶν Αἱρέσεων, μέ θέμα: «Τό πρόβλημα τῆς ἀσθενείας, αἱρετικές καί ἀποκρυφιστικές προσεγγίσεις», μετά ἀπό ἐκτενῆ συζήτηση ἐπί τῶν εἰσηγήσεων, ἐνέκρινε ὁμοφώνως τά ἀκόλουθα Πορίσματα:

1. Ἡ Συνδιάσκεψη ἀσχολήθηκε μέ τό θέμα τῆς ἀσθενείας καί τῆς θεραπείας της, ὅπως κατανοοῦνται, ἀφ’ ἑνός στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί ἀφ’ ἑτέρου στίς σύγχρονες αἱρετικές, ἀποκρυφιστικές καί ἀνατολικοθρησκευτικές ὁμάδες.

Γιά νά κατανοηθοῦν οἱ ριζικές διαφορές ἀνάμεσα στίς δύο αὐτές προσεγγίσεις τοῦ θέματος, εἶναι ἀπαραίτητη ἡ γνώση τῆς ἀνθρωπολογίας, πού προϋποτίθεται στήν κάθε περίπτωση.

Ἡ Ὀρθόδοξη ἀνθρωπολογία, στήν ὁποία βασίζεται ἡ Ὀρθόδοξη θεώρηση τοῦ προβλήματος τῆς ἀσθενείας καί τῆς θεραπείας της, δέχεται ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, ἀποτελούμενο ἀπό δύο ἁρμονικῶς ἑνωμένα, διάφορα ὅμως, συστατικά στοιχεῖα, τό σῶμα καί τήν ψυχή. Ἄνθρωπος δέν εἶναι μόνον ἡ ψυχή, οὔτε μόνον τό σῶμα, ἀλλά τό «συναμφότερον».

2. Ἡ ἀσθένεια, σύμφωνα μέ τή διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἔχει σχέση μέ τήν κτιστότητα τοῦ ἀνθρώπου καί εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς πτώσεως, δηλαδή τῆς ἑκουσίας ἀπομακρύνσεώς του ἀπό τήν πηγή τῆς ζωῆς καί τῆς ἀφθαρσίας, τόν Θεό. Ἡ πτώση διετάραξε τήν ἁρμονική συνύπαρξη σώματος καί ψυχῆς, μέ ὀλέθριες συνέπειες καί γιά τά δύο.

3. Ἡ πρόσληψη τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἀπό τόν Θεό Λόγο ἄνοιξε τό δρόμο γιά τήν ἀναίρεση τοῦ θανάτου καί τή σωτηρία τοῦ ὅλου ἀνθρώπου. Ἡ ἐνανθρώπιση τοῦ Λόγου καί ἡ νίκη Του κατά τοῦ θανάτου μετέτρεψαν τόν πόνο καί τήν ἀσθένεια σέ «τόπο» καί «τρόπο» γιά τή σωτηρία μας. Ἔκτοτε γίνονται αὐτά τά δύο μέσα σωτηρίας, ἐάν ὁ ἄνθρωπος ἐν ἐλευθερίᾳ ἐπιλέξει τήν ἐν Χριστῷ ἀξιοποίησή τους.

4. Στίς διάφορες αἱρετικές, ἀποκρυφιστικές καί ἀνατολικοθρη-σκευτικές ὁμάδες συναντᾶμε διαφορετικές ἀντιλήψεις γιά τήν ἀσθένεια καί τήν προέλευσή της, ἤτοι:

α) Στις αἱρετικές ὁμάδες τοῦ εὐρύτερου προτεσταντικοῦ χώρου ἡ ἀσθένεια κατανοεῖται, εἴτε ὡς ἔργο ἑνός τιμωροῦ Θεοῦ, ἐξαιτίας προσωπικῶν ἁμαρτημάτων, εἴτε ὡς ἀποκλειστικό ἔργο τοῦ διαβόλου. β) Στίς ἀποκρυφιστικές ὁμάδες τῆς «Νέας Ἐποχῆς» καί τίς ὁμάδες πού προέρχονται ἀπό τίς ἀνατολικές θρησκεῖες, ἡ ἀσθένεια κατανοεῖται ὡς «μπλοκάρισμα» τῆς ὁμαλῆς ροῆς τῆς ἐνέργειας (τύπου Πράνα, Τσί, Συμπαντικῆς ἐνέργειας κ.ἄ.) στό ἀνθρώπινο σῶμα.

5. Οἱ λεγόμενες «ἐναλλακτικές θεραπεῖες» ἀποτελοῦν ἐφαρμογή στό χῶρο τῆς ὑγείας τῶν περί Θεοῦ, ἀνθρώπου καί κόσμου ἀντιλήψεων τῶν ἀνατολικῶν θρησκειῶν καί τῆς «Νέας Ἐποχῆς τοῦ Ὑδροχόου» καί γι’ αὐτό εἶναι πιό σωστό νά ὀνομάζονται: «Ἰατρική τῆς Νέας Ἐποχῆς».

Γιά τίς ὁμάδες αὐτές ὅλα εἶναι ἐνέργεια, ὅλα εἶναι Ἕνα («Ἕν τό πᾶν» τῆς Θεοσοφίας) καί ὅλα εἶναι Θεός. Μέ βάση αὐτή τή θεώρηση, διδάσκουν ὅτι ὁ ἄνθρωπος, ἀνακαλύπτοντας τόν «Θεό - Ἑαυτό» του καί ἐνεργοποιώντας τίς ἀπόκρυφες δυνάμεις, πού δῆθεν κρύβει μέσα του, μπορεῖ νά αὐτοθεραπεύεται. Ὡς αὐτοθεραπεία νοεῖται τό «ξεμπλοκάρισμα» τῆς ἐνέργειας.

6. Οἱ ποικιλώνυμες «ἐναλλακτικές θεραπεῖες» εἰσηγοῦνται τρόπους «ξεμπλοκαρίσματος» αὐτῆς τῆς ἐνέργειας. Ἔτσι, ἡ Ὁμοιοπαθητική, π.χ. προτείνει τό δυναμοποιημένο ὁμοιοπαθητικό φάρμακο, ὁ Βελονισμός τήν τοποθέτηση βελονῶν σέ κατάλληλα σημεῖα τῶν, κατ’ αὐτούς, «ἐνεργειακῶν καναλιῶν» τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος. Ἄλλες πάλι «θεραπεῖες», ὅπως τό Ρέϊκι, προτείνουν τό «ξεμπλοκάρισμα» «δι’ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν ἀπό ἕνα ὑψηλῆς πνευματικῆς στάθμης ἄτομο… πού στην πραγματικότητα εἶναι κανάλι παγκόσμιων ἐνεργειῶν…».

Σέ ὁρισμένες «θεραπεῖες» δέν ἀπουσιάζει καί ἡ πρακτική σύζευξης χριστιανικῆς ὁρολογίας μέ ἀποκρυφιστικές ἑρμηνεῖες, στό πλαίσιο τῆς θεωρητικῆς τεκμηρίωσης τοῦ τρόπου μέ τόν ὁποῖο, ὑποτίθεται, ὅτι ἐνεργεῖ ἡ μέθοδος. Οἱ περισσότερες ὁμάδες χρησιμοποιοῦν ἐπιστημονικοφανῆ ὁρολογία, μέ στόχο νά ἐντυπωσιάσουν καί νά παραπλανήσουν τό ἀνυποψίαστο Κοινό.

Ἄλλες πάλι, ὅπως ἡ Ὁμοιοπαθητική, ἰσχυριζόμενες ὅτι μέ τά «φάρμακά» τους θεραπεύουν ἀκόμη καί τά πάθη τῆς ψυχῆς, ὅπως τόν ἐγωϊσμό, τή ζήλεια, τήν ὀργή, τόν θυμό κ.ἄ., σφετερίζονται τό ἔργο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ὡς «ἰατρείου πνευματικοῦ».

7. Οἱ λεγόμενες ἐναλλακτικές θεραπεῖες δέν ἔχουν ἁπλῶς ἀποκρυφιστικές προεκτάσεις, ἀλλά τά ἴδια τά θεμέλιά τους εὑρίσκονται στόν ἐξωχριστιανικό καί μάλιστα στόν ἀποκρυφιστικό χῶρο. Οἱ περισσότερες δέν ἀποτελοῦν μόνο μία πρόταση θεραπείας τοῦ σώματος, ἀλλά ἐπαγγέλλονται τήν μετάβαση, μέσῳ τοῦ ἀποκαλούμενου «κβαντικοῦ ἅλματος», στή «Νέα Ἐποχή» καί τή δημιουργία ἑνός νέου τύπου ἀνθρώπου.

Ἡ Συνδιάσκεψη διεπίστωσε ὅτι οἱ «θεραπεῖες» αὐτές (Ἀγγελοθεραπεῖα, Ἀγιουρβέδα, Ἀνθοϊάματα Μπάχ, Aura Soma, Ἀρωματοθεραπεῖα, Βελονισμός, Βιοενεργειακές Θεραπεῖες, Ἐσωτέρα Θεραπευτική, Κρανιοϊερή Θεραπεῖα, Κρυσταλλοθεραπεῖα, Ὁμοιοπαθητική, Ρέϊκι, Ρεφλεξολογία, Σιάτσου, ψευδοεπιστημονικές ψυχοθεραπεῖες κ.ἄ.) θεμελιώνονται σέ κοσμοθεωριακό ὑπόβαθρο, τό ὁποῖο εἶναι ἀντίθετο καί ἀσυμβίβαστο μέ τήν Ὀρθόδοξη πίστη.

8. Ἡ εὐρεία διάδοσή τους ἐξελίσσεται σέ μεῖζον κοινωνικό πρόβλημα ἰατρικῆς καί φαρμακευτικῆς φύσεως μέ ἠθικές, κοινωνικές καί πνευματικές προεκτάσεις, θέτοντας ἐνίοτε σέ κίνδυνο ἀνθρώπινες ζωές. Δημιουργεῖ ἐπίσης σοβαρά πνευματικά καί ποιμαντικά προβλήματα.

Ἡ Πολιτεία, καθώς ἐγγυᾶται – καί διά τοῦ Συντάγματος – τό ἔννομο ἀγαθό τῆς ὑγείας, τό ὁποῖο τίθεται ἐν κινδύνῳ ἀπό τίς προαναφερθεῖσες «θεραπεῖες», ὀφείλει νά δράσει καί πρακτικά γιά τή διασφάλισή του.

Οἱ «θεραπεῖες» αὐτές ἀπειλοῦν μέ ἀλλοίωση τό Ὀρθόδοξο φρόνημα. Ἀποτελοῦν δυνητικά γέφυρες, πού μποροῦν νά φέρουν σέ ἐπαφή ἀνύποπτους Ὀρθοδόξους χριστιανούς μέ τίς ἀνατολικές θρησκεῖες καί τόν Ἀποκρυφισμό.

9. Οἱ λεγόμενες ἐναλλακτικές θεραπεῖες ἤ σύμφωνα μέ τόν Ἰατρικό Σύλλογο Ἀθηνῶν «Ἀνορθόδοξες Θεραπευτικές Μέθοδοι» (ΑΝ.ΘΕ.Μ.), στίς ὁποῖες κυριαρχεῖ μιά μεταφυσικῆς τάξεως ἐνέργεια, στηρίζονται σέ πεπαλαιωμένα καί μυθώδη δεδομένα. Λείπει σ’ αὐτές ἡ αὐστηρή ἐπιστημονική μεθοδολογία. Βασίζονται σέ ἀναπόδεικτες ἀρχές, οἱ ὁποῖες κατά κανόνα εὑρίσκονται στόν χῶρο τοῦ φανταστικοῦ. Δέν ἀξιοποιοῦν τίς σύγχρονες ἐξελίξεις καί μεθόδους τῆς ἐπιστήμης καί ὡς ἐκ τούτου χαρακτηρίζονται, ἀπό ἐπίσημους ἑλληνικούς καί διεθνεῖς ἰατρικούς φορεῖς καί συλλόγους, ὡς ψευδοεπιστῆμες.

Σύμφωνα μέ τούς ἀνωτέρω ἐπιστημονικούς φορεῖς, τό τυχόν θεραπευτικό ἀποτέλεσμα, ἐάν καί ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει, ἐκδηλώνεται συνήθως σέ αὐτοϊάσιμα, ψυχοσωματικά καί νευροφυτικά νοσήματα. Ὀφείλεται στόν μηχανισμό τοῦ εἰκονικοῦ φαρμάκου (placebo), μέσῳ αὐθυποβολῆς. Ἡ Κλασσική Ἰατρική εἶναι ἐφηρμοσμένη ἐπιστήμη, ἡ ὁποία διαρκῶς ἐρευνᾶ καί προοδεύει, προσφέροντας οὐσιαστική φροντίδα σέ ἑκατομμύρια ἀσθενῶν.

10. Την Συνδιάσκεψη ἀπασχόλησαν ἐπίσης καί οἱ τελούμενες «θεραπεῖες» στίς ὁμάδες τοῦ εὐρύτερου Προτεσταντικοῦ χώρου (Νεοπεντηκοστιανοί, Χαρισματικοί, Christian Science κλπ.), ἀλλά καί σέ αὐτές τοῦ Ρωμαιοκαθολικισμοῦ, στό βαθμό πού ἔχει υἱοθετήσει προτεσταντικές χαρισματικές πρακτικές. Ἀπό τίς ὑποτιθέμενες θεραπεῖες στούς παραπάνω χώρους, δέν ἀπουσιάζουν «θεραπεῖες» κατά παραγγελίαν (φαινόμενα ἀπάτης), ἕνα εἶδος «σόου», πού ὄχι μόνο δέν προσφέρει πραγματική ἴαση, ἀλλά ἀντιθέτως γίνεται ἀντικείμενο αὐστηρῆς κριτικῆς καί ἀπό ἄλλες ὁμάδες τοῦ ἰδίου χώρου.

11. Οἱ ψευδοθεραπεῖες, εἴτε πεντηκοστιανικοῦ εἴτε νεοεποχίτικου τύπου, θεωροῦνται ἤ περιπτώσεις καλυμμένης ἀπάτης, ἤ φαινόμενα ψυχολογικῆς ὑποβολῆς ἤ κακέκτυπες ἀπομιμήσεις θαυμαστῶν βιβλικῶν θεραπειῶν, χωρίς νά ἀποκλείεται καί ἡ περίπτωση δαιμονικῆς συνεργείας. Ὡς τέτοιες ἀποτελοῦν σημεῖα τοῦ Ἀντιχρίστου.

Ἡ βασική τους διαφορά μέ τίς θαυματουργικές θεραπεῖες τῶν Ἁγίων εἶναι ὅτι γίνονται μέ ἀπώτερο σκοπό νά παραπλανήσουν καί νά ἀπομακρύνουν τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν μόνο ἀληθινό Ἰατρό ψυχῶν καί σωμάτων, τόν Ἰησοῦν Χριστόν.

12. Ὁ ἄνθρωπος ὡς δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ὁλοκληρωμένος καί πραγματικά θεραπευμένος , κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, μόνο στήν πλήρη ἕνωσή του μέ τόν Ἰησοῦ Χριστό, μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Ἡ Συνδιάσκεψη ἐγκρίνει ὁμοφώνως τά ὡς ἄνω Πορίσματα καί ἐξουσιοδοτεῖ τόν Πρόεδρο αὐτῆς νά τά ὑπογράψει.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Συνδιασκέψεως

† Ὁ Θεσσαλονίκης Ἄνθιμος

Οἱ Ἐντεταλμένοι τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν

Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, Μητροπολίτης Κυδωνίας καί

Ἀποκορώνου Δαμασκηνός

Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, Μητροπολίτης Πτολεμαΐδος Προτέριος

Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, Ἀρχιεπίσκοπος Λύδδης Δημήτριος

Πατριαρχείου Ρωσίας, Ἡγούμενος Θεοφάνης Λουκιάνωφ

Πατριαρχείου Σερβίας, Ἐπίσκοπος Ἔγγρας Πορφύριος

Πατριαρχείου Ρουμανίας, Καθηγητής Κυπριανός Στρέτζα

Ἐκκλησίας Κύπρου, Πρωτοπρ. Δημήτριος Κωστόπουλος

Ἐκκλησίας Ἑλλάδος, Πρωτοπρ. Κυριακός Τσουρός

Ἐκκλησίας Πολωνίας, Πρωτοπρ. Ἀνδρέας Λέφτσιακ